پیشنهاد ارتشبد جم به امریکائیها در آبان ۱۳۵۸: امریکا به خوزستان حمله کند و بگذارد روسها هم شمال ایران را تصرف کنند!

سایت انقلاب اسلامی در هجرت: در آغاز انقلاب، سیاست امریکا، اسرائیل، صدام و کشورهای عرب خلیج فارس بر تضعیف دولت ایران بود. هم به گروه‌های سلطنت طلب از جمله اویسی، پالیزبان کمک می‌کردند، هم به شاپور بختیار و هم به گروه هائی از اقلیتهای قومی. از این گروه‌ها برای تضعیف و فلج کردن ارتش ایران استفاده می‌کردند تا به خیال خود، بعد بتوانند کردستان و خوزستان را از آن خود کنند و از آن، پایگاهائی برای مستقر کردن حکومتی دست نشانده در تهران ایجاد کنند. یادآوری می‌شود که برنامه صدام و بختیار در آغاز جنگ ایران و عراق از جمله تصرف خوزستان بود تا در آنجا بختیار مستقر شود و پایگاهی داشته باشد تا بتواند قدرت را در تهران به دست بگیرد. اسناد آنرا وزارت خارجه انگلیس منتشر کرده و سایت انقلاب اسلامی آنها را به آگاهی مردم ایران رسانده‌است.

اما بنابر سند زیر، ارتشبد جم که رئیس ستاد بزرگ‌ ارتشتاران از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰ بود و شاپور بختیار در سال 1357، از او تقاضا کرده بود وزارت دفاع را تصدی کند (چون شاه اختیاراتی را که او می‌خواست، نداد، حاضر به پذیرفتن آن مقام نشد)، پیشتهاد تصرف خوزستان برای ایجاد پایگاه، با هدف در بدست گرفتن قدرت در تهران را به امریکائیان می‌دهد. میزان خیانت پیشگی او و همانندها او را، پاسخ به مأمور امریکائی معلوم می‌کند. مأمور امریکائی به او می‌گوید: تصرف خوزستان مجوز دادن به روسها برای تصرف شمال ایران است. جم می‌گوید: «امریکا با قدرت به خوزستان حمله کند و بگذارد روسها شمال کشور را تصرف کنند!» هموطنان نیز می‌توانند میزان خیانت‌گری پهلوی طلبها را با خیانت‌گری کارگزاران استبداد دینی را مقایسه کنند: سران حزب جمهوری اسلامی (بهشتی، رفسنجانی و خامنه‌ای)، زمانی که بنی‌صدر، رئیس جمهوری و فرمانده کل قوا، در خط مقدم جبهه‌ها، دفاع از مرزهای وطن را سرپرستی می‌کرد، در جلسه‌ای گفته بودند: نصف ایران برود بهتر از آنست که بنی‌صدر پیروز شود.

سرنوشتی که خائنان وطن ما را بدان گرفتار کرده‌اند، خود درس عبرتی است برای نسل جوان تا که به اهمیت استقلال خود بمثابه شهروند و استقلال احزاب و شخصیت‌های سیاسی واقف شود و نسبت به استقلال و جدائی ناپذیریش از آزادی، وجدان و حساسیت کامل پیدا کند. افرادی که برای از آن خود کردن دولت، به سراغ قدرت خارجی می‌روند، متعلق به اقلیت حاکم هستند که به قیمت تحت سلطه بیگانه شدن و به خطر انداختن حیات کشور، امتیاز و موقعیت می‌جوید. پهلوی طلبها و شاپور بختیار از عوامل برانگیزنده صدام به حمله به ایران بودند و یک جنگ خانماسوز را روی دست دو ملت ایران و عراق گذاشتند. عوامل استبداد دینی وسیله گروگانگیری و ادامه جنگ ایران و عراق و بحران هسته‌ای شدند و در جنگهای منطقه با هدف استفاده از بحران خارجی برای حفظ رژیم شرکت جستند. بهای این رفتار خیانت‌آمیز، روزگاری است که ایران و ایرانیان یافته‌اند. هر دو طیف، کمترین اهمیتی به تمامیت ارضی، استقلال و آزادی مردم ایران نداده و نمی‌دهند….

سند ویکیلیکس در 15 نوامبر 1979 معادل با 24 آبان 1358

ایران: فعالیتهای جم

1- خلاصه: در 15 نوامبر، جم (کاملا محفوظ بماند) با امبوف ملاقات کرد. او بسیار عصبانی است و مصمم است که در مقابل ملایان بی‌سواد که مشغول غرق کردن کشورش هستند، منفعل نماند. کردهای نقشبندی از او تقاضای کمک کرده‌اند و او دیداری با اسرائیلیها برای آنها تدارک دیده‌است. بختیار چون علف نی ضعیف است ولی تنها آلترناتیو حقیقی در میدان است. جم با او تماس دارد ولی برای او کار نمی‌کند. او قویاً از امریکا در خواست می‌کند که کردها را با دادن اسلحه و شاید هم پول کمک کند.

2- وقتی در 15 نوامبر امبوف تلفنی با ارتشبد جم تماس گرفت تا به او بگوید چرا ملاقات با کردها غیر ممکن خواهد بود، جم گفت که خود او دوست دارد با امریکائی‌ها صحبت کند. او به سفارت آمد و نظرات زیر را عرضه کرد:

3- جم اصرار داشت که گروگانگیری کار ایرانی‌ها نیست و سر منشاء آن باید دیگران باشند. بسا فلسطینیهایِ گروه حبش باشند. حزب توده هم احتمالاً نقش دارد یا یکی از عوامل است. بخاطر اینکه آنها دستوراتشان را از مسکو می‌گیرند. آشوب در ایران می‌باید هدف روسها باشد. بنظر جم، تنها راه برای این که دانشجویان حساب دشتشان بیاید، تمرین دادن کوماندوهای امریکائی برای ربودن خمینی از قم است.

4- جم که در گذشته شرم و تحقیر شدن خود را به امریکا اظهار کرده‌است. اما، این بار، به نظر می‌آید که سخت خشمگین است. ظاهراً از تردید و فعل‌پذیری سابق بیرون آمده‌است. او دیگر نمی‌تواند بی‌تفاوت بماند وقتی وضعیت کشورش بدتر می‌شود و ملاهای بی‌شعور، چهره کشورش را آلوده می‌سازند. یک حمله قوی می‌باید برضد این اشخاص انجام شود. امبوف از او سئوال کرد چطور حمله‌ای برضد اذهان مسموم مذهبی ملی ممکن است. جم پذیرفت که کوشش‌های فعلی برای برکنار کردن ملاها بی‌نتیجه بوده‌اند. ولی اکنون وظیفه ایرانی‌های با شرف است که سعی خودشان را بکنند.

5- یک راه، کارکردن از طریق کردها است. جم یادآوری کرد که سالها در مهاباد مأموریت داشته و در آنجا، دوستهای زیادی پیدا کرده‌است و سالها است که رابطه خود را با آنها حفظ کرده‌است. یکی از آنها شیخ معصوم نقشبندی است که با پسرش و برادر زاده‌اش به لندن آمده و درخواست کمک کرده‌اند. جم درخواست آنها را برای همکاری با آنها در مبارزه را رد کرده است. (او گفته است بسیار پیر هستم) ولی سعی می‌کند برای آنها اسلحه و کمک تهیه کند. صدام حسین پیشنهاد کمک به آنها نداده است (هر چند به آنها اجازه حضور در عراق را داده‌است)، اما رهبران نقشبندی در هر حال، حاضر به دریافت کمک از عراق نیستند. دلیل آنها این‌است که با گرفتن کمک از صدام، اعتبار خود را بعنوان یک نیروی مستقل از دست خواهند داد و تبدیل به عروسک خیمه شب بازی عراق خواهند شد. آنها خواهان کمک از «خارج» هستند و ادعا می کنند صدام تحویل سلاح به آنها را اجازه خواهد داد.

6- شیخ معصوم میگوید الآن سنندج محاصره شده‌است، کار بیشتری می‌شود انجام داد. 1000 نفر مسلح دارد. اگر او بتواند نشان بدهد که کمک‌ها رسیده‌اند، می‌تواند 5000 کرد و نهایتا 20000 کرد را جمع کند. در وضعیت کنونی او بسیار ضعیف است تا بتواند آنها را جلب کند و خود او هم می‌ترسد که قدم به جلو بگذارد. زیرا او باید پشت جبهه را حفظ کند. جم می گوید بعنوان یک نظامی این ادعا را باور می‌کند و اشاره می‌کند که نقشبندی‌ها با ترکمن‌های شرق دریای خزر و گیلان در ارتباط هستند. امبوف از جم می‌پرسد هدف نقشبندی‌ها از این مبارزه چیست؟ جم با احساس جواب میدهد برای «ایران» و همانطور برای خودشان. (به این معناست که او حاضر به کمک نخواهد بود اگر هدف تنها کردستان آزاد باشد). امبوف مشاهده می‌کند که در حالی که نقشبندی‌ها به مستقل بودن شناخته هستند، آیا واقعاً میتوانند انتظار حمایت از نیروهای دیگر، مثل بارزانی و طالبانی داشته باشند که تحت فرماندهی او جمع شوند و «برای ایران مبارزه کنند». جم اظهار داشت که معصوم ادعا می‌کند که او قبلاً با هر دو گروه و با حزب دمکرات راجع به این مسئله تماس گرفته است (احتمالاً حزب دمکرات کردستان ایران) و آنها گفته اند که حاضر به همکاری هستند.

7- امبوف دوباره سئوال کرد که این اقدام، قرار است که به کدام هدف برسد؟ آیا روسها را وسوسه نخواهد کرد به آذربایجان بروند؟ جم کفت او براین باور است که اگر مقامات تهران همچنان آمریت از دست بدهند، روسها این‌کار را می‌کنند. در واقع، اگر او میداند وقع این امر غیر ممکن نیست و توصیه می‌کند که امریکا با قدرت به خوزستان حمله کند و بگذارد روسها شمال کشور را تصرف کنند. همانطور که به شاه توصیه کرد، درست قبل از ترک کشور، ایرانیان خواستار رهبری مقتدر هستند، اگر همچون شخصیتی بتواند در خوزستان مستقر شود، اقتدارش می‌تواند، از آنچا، بتدریج، به نقاط دیگر کشور گسترش پیدا کند.

8- امبوف گفت امریکا نمی‌تواند به ایران حمله کند ولی از جم پرسید چه شخصیت آلترناتیوی را او در نظر دارد. جم پاسخ داد: آن بدیل لزوماً باید شخصی مسلمان با اعتبار و بی‌خدشه باشد. جم گفت او در ارتباط نزدیک با بختیار است. اما برای او کار نمی‌کند. کوششهای جم با کردها، برای مثال، به دستور بختیار نیست. نظر به نظرات ضد روحانی شناخته شده بختیار، براستی او نمیتواند شخصیت مناسبی برای این منظور باشد. بهرصورت، بختیار آماده‌است از نظراتش کوتاه بیاید. بنظر جم، اگر شریعت‌مداری (آیةالله) رهبری (دینی) را در تهران بدست بگیرد، موقعیت اساساً تغییر خواهد کرد و بختیار می‌تواند با او همکاری کند. در این فاصله، جم دوباره به بختیار توصیه کرده‌است برنامه‌‌ای را تهیه و اعلام کند و یک نیروی اطلاعاتی در ایران ایجاد کند و کوشش برای به قدرت رسیدن را سازمان بدهد . برای انجام همه این کارها، بختیار به کمک احتیاج خواهد داشت، همانطور که رضا شاه قادر نبود به تنهائی عمل کند.

9- در همین حال، ایل‌های که احتمالاً مخالف شده‌اند، می‌دانند که توان نظامی برای یک نبرد پایدار با تهران را ندارند. مثلاً قشقائی‌ها که جم با آنها از طریق روابط خانوادگی در ارتباط نزدیک است، جرأت شورش را ندارند.

10- بلاخره، جم به موضوع کمک به کردها بازگشت. برای کمک به آنها، از طرف نقشبندی‌ها، او با اسرائیلی‌ها تماس گرفته‌است. مقامات اسرائیلی موافقت کرده‌اند یک افسر از سفارتشان در فرانسه برای ملاقات با جم و معصوم در 20 نوامبر بفرستند. کردها برنامه دارند لندن را بعد از این ملاقات ترک کنند.

11- امبوف از جم برای دادن نظراتش به ایالات متحده تشکر کرد و قول داد که آنها را به واشنگتن منتقل خواهد کرد. او هیچگونه تشویقی نکرد. اما امبوف، تأکید کرد که برای امنیت همکارهایمان در تهران، اساسی است که به این امر که ایالات متحده، از طرقی، با کردها مخالف در تماس است، هیچگونه اشاره‌ای نشود. این امر واجد بالاترین اهمیت برای ایالات متحده امریکا است.

12- در 16 نوامبر، به تصویب افسر FCO خواهیم رساند.

13- درخواست عمل: لطفاً وزارت خارجه به ما دستورالعمل دهد چگونه باید به درخواستهای جم پاسخ دهیم.

بریستر- مخفی

https://www.wikileaks.org/plusd/cables/1979LONDON22683_e.html

(S) IRAN: DJAM’S ACTIVITIES

Date:1979 November 15, 00:00 (Thursday)         Canonical ID:1979LONDON22683_e

Original Classification:SECRET    Current Classification:UNCLASSIFIED

Handling RestrictionsNODIS – No Distribution (other than to persons indicated)

Character Count:7639

Executive Order:X1 20091115 STREATOR, E J      Locator:TEXT ON MICROFILM,TEXT ONLINE

TAGS:IR – Iran | IZ – Iraq | KHOMEINI, AYATOLLAH | PINS – Political Affairs–Internal Security | TUDEH | UR – Soviet Union (USSR)  Concepts:BORDER INCIDENTS | CAT-B | DISSIDENT FACTIONS | GOVERNMENT OVERTHROW | HOSTAGES | INTERVENTION | KURDS | PARAMILITARY FORCES | PERSONAL OPINION | POLITICAL SITUATI ON

Enclosure:– N/A or Blank —       Type:TE – Telegram (cable)

Office Origin:– N/A or Blank —

Office Action:ACTION NODS      Archive Status:Electronic Telegrams

From:LONDON OR-M | United Kingdom London             Markings:Sheryl P. Walter Declassified/Released US Department of State EO Systematic Review 20 Mar 2014

To:Department of State

ContentRaw contentMetadataRaw sourcePrintShare

Show Headers

1. (S – ENTIRE TEXT) SUMMARY: DJAM (PROTECT ABSOLUTELY) CAME ALONE TO SEE EMBOFF NOVEMBER 15. HE IS ANGRY, AND DETERMINED NOT TO “STAND IDLY BY” WHILE IGNORANT MULLAHS WRECK HIS COUNTRY. NAQSHABANDI KURDS HAVE ASKED FOR HIS HELP AND HE HAS ARRANGED MEETING FOR THEM WITH ISRAELIS. BAKHTIAR IS WEAK REED, BUT THE ONLY REAL ALTERNATIVE IN THE FIELD — DJAM IS IN CONTACT BUT NOT WORKING FOR HIM. HE STRONGLY IMPLIED US SHOULD ASSIST KURDS WITH ARMS AND PERHAPS MONEY. END SUMMARY

2. WHEN EMBOFF PHONED GENERAL DJAM NOVEMBER 15 TO EXPLAIN THAT A MEETING WITH THE KURDS WOULD BE IMPOSSIBLE (REF A), DJAM SAID HE HIMSELF WOULD LIKE TO TALK. ACCORDINGLY, HE CAME TO THE EMBASSY AND OFFERED THE FOLLOWING VIEWS.

3. DJAM INSISTED THAT THE TAKING OF HOSTAGES IS UN-PERSIAN AND MUST HAVE ORIGINATED FROM SOME OTHER SOURCE, PERHAPS PALESTINIANS OF THE HABASH PERSUASION. THE TUDEH MUST BE ASSUMED TO BE INVOLVED AND PROBABLY INSIDE THE COMPOUND. SINCE THEY TAKE THEIR ORDERS FROM MOSCOW, DISCORD IN IRAN MUST BE A SOVIET OBJECTIVE. IN DJAM’S PERSONAL VIEW, THE ONLY WAY TO ENGAGE THE STUDENTS’ ATTENTION IS FOR TRAINED AMERICAN COMMANDOS TO KIDNAP KHOMEINI FROM QOM.

4. DJAM, WHO IN THE PAST HAS EXPRESSED HIS SHAME AND HUMILIATION TO US, THIS TIME SEEMED REALLY ANGRY AND SHAKEN OUT OF HIS FORMER APPARENT INDECISION AND PASSIVITY. HE WILL NOT “STAND IDLY BY” WHILE HIS COUNTRY DETERIORATES AND IGNORANT MULLAHS POLLUTE THE FACE OF IRAN. A “BLOW” MUST BE STRUCK AGAINST THESE PEOPLE. EMBOFF ASKED HOW IT IS POSSIBLE TO STRIKE A BLOW AGAINST A NATIONAL RELIGIOUS INTOXICATION. DJAM AGREED CURRENT EFFORTS (SUCH AS THEY ARE) TO OUST THE MULLAHS ARE LIKELY TO COME TO NOTHING, BUT IT IS NOW THE DUTY OF DECENT IRANIANS TO TRY.

5. ONE AVENUE IS TO WORK THROUGH THE KURDS. DJAM RECALLED HE HAD BEEN HEADQUARTERED FOR YEARS IN MAHABAD WHERE HE CAME TO HAVE PERSONAL KURDISH FRIENDS WITH WHOM HE HAS KEPT IN TOUCH OVER THE YEARS. ONE OF THEM, SHAYKH MA’SUM NAQSHABANDI, TOGETHER WITH HIS SON AND HIS NEPHEW, HAVE COME TO LONDON TO ASK DJAM TO HELP. HE HAS REFUSED THEIR REQUEST THAT HE GO BACK WITH THEM (“I AM TOO OLD”), BUT IS TRYING TO FIND THEM ARMS AND HELP. SADDAM HUSAYN HAS NOT OFFERED ASSISTANCE (THOUGH HE PERMITS THE NAQSHABANDI TO BE PRESENT IN IRAQ), BUT NAQSHABANDI LEADERS IN ANY CASE DO NOT WANT ASSISTANCE FROM IRAQ, ARGUING THAT THEY WILL THEN LOSE CREDIBILITY AS AN INDEPENDENT FORCE AND BE SEEN AS IRAQI STOOGES. THEY WANT ASSISTANCE FROM “OUTSIDE” AND CLAIM SADDAM WILL PERMIT THE DELIVERY OF WEAPONS TO THEM.

6. SHAYKH MA’SUM SAYS THAT SANANDAJ IS NOW SURROUNDED. MUCH MORE COULD BE DONE. HE HAS 1000 MEN UNDER ARMS. IF HE CAN DEMONSTRATE THAT ASSISTANCE HAS ARRIVED, HE COULD RALLY 5,000 AND ULTIMATELY 20,000 KURDS. AT PRESENT HE IS TOO WEAK TO ATTRACT THEM AND HIMSELF FEARS TO MOVE FORWARD BECAUSE HE WILL LEAVE HIS LINES OPEN IN THE REAR. DJAM SAID THAT AS A MILITARY MAN, HE BELIEVES THIS CLAIM, NOTING THAT THE NAQSHABANDI DO HAVE TURKOMAN CONTACTS EAST OF THE CASPIAN AND IN GILAN. EMBOFF ASKED WHAT THE NAQSHABANDI WOULD BE FIGHTING FOR. DJAM RESPONDED EMPHATICALLY “FOR IRAN” AS WELL AS FOR THEMSELVES (I.E. IMPLYING HE WOULD NOT TRY TO HELP IF OBJECT WAS SIMPLY A FREE KURDISTAN). EMBOFF OBSERVED THAT WHILE THE NAQSHABANDI WERE KNOWN TO BE INDEPENDENT, COULD THEY REALISTICALLY EXPECT OTHER KURDS SUCH AS BARZANI AND TALABANI SUPPORTERS TO RALLY TO THEIR LEADERSHIP AND TO FIGHT “FOR IRAN.” DJAM SAID MA’SUM CLAIMS HE HAS HAD PRELIMINARY CONTACTS FROM BOTH FACTIONS AND WITH THE “DEMOCRATS” (PRESUMABLY KDP) ON THESE POINTS AND THEY SAY THEY WILL COOPERATE.

7. EMBOFF ASKED AGAIN WHAT THIS PROCESS WAS SUPPOSED TO ACHIEVE. WOULD NOT THE SOVIETS BE TEMPTED TO MOVE INTO AZERBAIJAN. DJAM SAYS HE BELIEVES THE SOVIETS MAY MOVE

ANYWAY IF THE AUTHORITY OF TEHRAN CONTINUES TO CRUMBLE. IN FACT, IF HE KNEW THAT IT WERE NOT IMPOSSIBLE, HE WOULD RECOMMEND THAT THE US MOVE INTO KHUZISTAN IN FORCE AND LET THE RUSSIANS TAKE THE NORTH. AS HE HAD ADVISED THE SHAH JUST BEFORE THE SHAH’S DEPARTURE, THE IRANIAN PERSONALITY YEARNS FOR A SUPREME LEADER — IF SUCH A FIGURE COULD BE INSTALLED IN KHUZISTAN, HIS AUTHORITY WOULD GRADUALLY INCREASE FROM THAT BASE.

8. EMBOFF AGREED USG WOULD NOT INVADE IRAN, BUT ASKED WHO DJAM HAD IN MIND AS AN ALTERNATIVE FIGURE. SURELY IT WOULD HAVE TO BE SOMEONE WITH IMPECCABLE MUSLIM CREDENTIALS. DJAM SAID HE KEEPS IN CLOSE CONTACT WITH BAKHTIAR BUT IS NOT WORKING FOR HIM. DJAM’S EFFORTS WITH THE KURDS, FOR EXAMPLE, IS NOT AT BAKHTIAR’S BEHEST. GIVEN BAKHTIAR’S WELL-KNOWN ANTI-CLERICAL VIEWS, IT IS FRANKLY UNLIKELY THAT HE COULD PROVIDE THE REQUIRED PERSONA. NEVERTHELESS, BAKHTIAR IS PREPARED TO BEND HIS VIEWS, AND, IN DJAM’S VIEW, IF SHARIAT-MADARI WERE TO TAKE OVER IN TEHRAN, THE SITUATION WOULD CHANGE RADICALLY AND BAKHTIAR COULD WORK WITH HIM. IN THE MEANTIME, DJAM HAS AGAIN ADVISED BAKHTIAR TO FORMULATE AND ANNOUNCE A PROGRAM, ESTABLISH INTELLIGENCE ASSETS IN IRAN, AND ORGANIZE A PR EFFORT. FOR ALL THIS, HOWEVER, BAKHTIAR WILL NEED HELP — JUST AS REZA SHAH WAS UNABLE TO ACT ALONE.

9. IN THE MEANTIME, POTENTIALLY DISSIDENT TRIBES KNOW THAT THEY DO NOT HAVE THE FIRE POWER TO SUSTAIN A BATTLE WITH TEHRAN. THE QASHQAI, FOR EXAMPLE, WITH WHOM DJAM IS IN CLOSE CONTACT THROUGH FAMILY TIES, DO NOT DARE TO REVOLT.

10. FINALLY, DJAM RETURNED TO THE KURDS. IN AN EFFORT TO ASSIST, HE HAS CONTACTED THE ISRAELIS ON BEHALF OF THE NAQSHABANDI. ISRAELI AUTHORITIES HAVE AGREED TO SEND AN OFFICER FROM THEIR PARIS EMBASSY TO MEET WITH DJAM AND MA’SUM ON NOVEMBER 20. THE KURDS PLAN TO LEAVE LONDON AFTER THIS MEETING.

11. EMBOFF THANKED DJAM FOR GIVING US HIS VIEWS AND PROMISED TO PASS THEM ON TO WASHINGTON. SHE OFFERED HIM NO ENCOURAGEMENT. EMBOFF, HOWEVER, DID EMPHASIZE THAT FOR THE SAKE OF OUR COLLEAGUES’ SAFETY IN TEHRAN, IT IS ESSENTIAL THAT THERE BE NO SUGGESTION THAT THE USG IS IN ANY WAY IN CONTACT WITH DISSIDENT KURDS. THIS IS OF THE HIGHEST IMPORTANCE TO THE USG.

12. WE WILL PASS ABOVE TO FCO NOVEMBER 16.

13. ACTION REQUESTED: PLEASE ADVISE HOW DEPARTMENT WISHES US TO RESPOND TO DJAM.BREWSTER

SECRET

Sheryl P. Walter Declassified/Released US Department of State EO Systematic Review 20 Mar 2014

 

برای اطلاع بیشتر، می توانید به مقالات و اسناد که توسط سایت انقلاب اسلامی در هجرت منتشر شده امد مراجعه کنید

 

مقاله 34 سال پیش روزنامه فیگارو که 2 پشت پرده مهم جنگ ایران و عراق را فاش ساخت!

ویکیلیکس: عراق در ماه های اول انقلاب، از چه طریق به بی ثباتی در ایران دامن می زد؟